Sự phát triển của e-commerce trên thế giới, cơ hội thách thức ở Việt Nam

Bài viết đã được viết cách đây khá lâu, nhiều thông tin và nhận định đã không còn đúng ở thời điểm hiện tại, phần là do sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ, phần khác có thể do tình hình kinh tế, xã hội trong nước và thế giới. Tác giả bài viết mong bạn đọc coi đây như một tài liệu mang tính chất tham khảo mà thôi.


1. Giới thiệu về sự phát triển của thương mại điện tử


Hiện nay những từ như Alibaba, Jack Ma hay Mã Vân không có gì xa lạ đối với nhiều người trong chúng ta đặc biệt là những người làm về công nghệ thông tin. Alibaba là một điển hình về sự thành công trong lĩnh vực thương mại điện tử, về áp dụng công nghệ thông tin vào thực tiễn cuộc sống mà cụ thể ở đây là thương mại buôn bán. Alibaba bây giờ được coi là một chợ điện tử lớn nhất thế giới và Jack Ma được coi là ông hoàng công nghệ của châu Á.




Sau vụ IPO năm 2014, Alibaba đã huy động được 25 tỷ USD nhờ đó mà Jack Ma trở thành người giàu nhất Châu Á vượt qua tỷ phú bất động sản Li Ka-shing. Vậy e-commerce, thương mại điện tử là gì mà nó lại có sự phát triển ấn tượng đến vậy ?

a. Thương mại điện tử là bất cứ một khâu nào trong một quy trình mua bán !

Có nhiều người hiểu thương mại điện tử là việc bán hàng trên internet. Cách hiểu này đúng theo một góc độ nào đó nhưng chưa nói lên được phạm vi rộng lớn của thương mại điện tử. Thương mại điện tử chính là các hoạt động kinh doanh: sản xuất, giao dịch, mua bán, thanh toán, đặt hàng, quảng cáo và kể cả giao hàng sử dụng các phương tiện công nghệ điện tử như điện thoại, máy FAX, truyền hình và mạng máy tính, chủ yếu là qua máy tính và điện thoại có kết nối internet.

b. Các mô hình phát triển chính trong thương mại điện tử


Hiện tại có nhiều mô hình thương mại điện điện tử khác nhau. Dưới đây là các mô hình phổ biến và đã thành công trên thế giới


1.1. Mô hình thương mại điện tử B2B (Business to Business)


Đây là mô hình thương mại điện tử dựa trên mối quan hệ giữa các doanh nghiệp với nhau. Một bên cung cấp các giải pháp thương mại điện tử một bên sử dụng ứng dụng đó để kinh doanh sản phẩm. Điển hình của mô hình này chính là Alibaba. Với 2 website là alibaba.com, Taobao.com Alibaba của Jack Ma tạo ra những cái chợ điện tử và cho các doanh nghiệp thuê các gian hàng để bán sản phẩm của họ.


1.2. Mô hình thương mại điện tử B2C (Business to Customer)


Đây là mô hình thương mại điện tử giữa doanh nghiệp trực tiếp với khách hàng. Nghĩa là doanh nghiệp đưa hàng hóa của mình lên mạng internet, khách hàng xem thông tin sản phẩm, đặt mua, nhận hàng hóa qua mạng với các sản phẩm số, qua việc giao hàng thực tế nếu đó là một sản phẩm hữu hình.


Điển hình của mô hình B2C là Amazon. Một trong 2 công ty thương mại điện tử lớn nhất Mỹ. Amazon đưa thông tin hàng hóa của mình lên internet, khách hàng đặt hàng, Amazon giao hàng đến tận nơi cho khách hàng.


1.3. Mô hình thương mại điện tử C2C (Customer to Customer)


Hoạt động như hình thức đấu giá trực tuyến: người bán đưa các mặt hàng cần bán của mình lên website và người mua sẽ trả giá để mua sản phẩm đó. Điển hình của mô hình này chính là eBay.com – Cùng với Amazon là 2 công ty thương mại điện tử lớn nhất Mỹ. eBay tạo ra một cái chợ “trời” để người mua, người bán thương thảo, mua bán.


2. Nhìn ra thế giới


a. Sự phát triển của alibaba